دندانهایی که تراش زیادی خوردهاند، نیاز به سمانی دارند که اتصال شیمیایی قوی ایجاد کند.
در مقابل، اگر گیر مکانیکی کافی وجود داشته باشد، سمانهای سنتی هم میتوانند مؤثر باشند.
۳. نیاز به بازبینی پروتز
در پروتزهایی که احتمال نیاز به اصلاح وجود دارد، سمانهای موقت بهترین گزینه هستند تا امکان جداسازی بدون آسیب فراهم باشد.
بررسی تخصصی انواع سمان دندان پزشکی و ویژگیهای آنها
در ادامه به بررسی مزایا و معایب و کاربردهای انواع سمان می پردازیم:
۱. سمان گلاس آینومر لوتینگ
این سمانها از پودر آلومینوسیلیکات شیشهای و مایع اسید پلیآکریلیک تشکیل میشوند.
واکنش اسید ـ باز بین این اجزا باعث ایجاد یک ماده مستحکم با قابلیت آزادسازی فلوراید میشود.
مزایا
آزادسازی فلوراید و خاصیت ضدپوسیدگی
چسبندگی شیمیایی به مینای دندان و عاج
زیستسازگاری مناسب
انقباض اندک پس از سخت شدن
معایب
استحکام مکانیکی متوسط
حساسیت به رطوبت در مراحل اولیه
شکنندگی بیشتر نسبت به سمانهای رزینی
کاربردها
لوتینگ بریجها و کرونهای کوچک
استفاده در بیماران با ریسک پوسیدگی بالا
فیکس کردن ارتودنسی و برخی ترمیمهای محافظهکارانه
۲. سمان رزینی
سمانهای رزینی بر پایه متاکریلات ساخته شدهاند و در سه نوع خودچسبنده، نیازمند باندینگ، و دوپخت (Dual-cure) موجودند.
مزایا
استحکام فشاری و کششی بسیار بالا
مقاومت عالی در برابر انحلال در بزاق
زیبایی و تطابق رنگی مناسب
چسبندگی قوی به دندان و سرامیکها
معایب
نیاز به تکنیک حساس
هزینه بالاتر نسبت به سایر سمانها
احتمال انقباض پلیمریزاسیون
کاربردها
لوتینگ لمینیت و ونیرهای سرامیکی
تثبیت اینله، آنله و کرونهای سرامیکی
مواردی با نیاز بالا به استحکام و زیبایی
۳. سمان موقت
این سمانها معمولاً بر پایه زینک اکسید اوژنول یا مواد غیر اوژنولی ساخته میشوند.
مزایا
سهولت استفاده و برداشتن
محافظت از پالپ و دندان در دوره موقت
هزینه پایین
امکان تنظیم مجدد پروتز قبل از سمان دائمی
معایب
استحکام محدود
ماندگاری کوتاهمدت
در برخی انواع، تداخل با باندینگ رزینی
کاربردها
تثبیت موقت روکش و بریج
کاربرد در درمانهای مرحلهای
استفاده قبل از آمادهسازی نهایی ترمیم
۴. سمان زینک فسفات
قدیمیترین سمان لوتینگ است که از پودر اکسید روی و مایع اسید فسفریک ساخته میشود.
مزایا
استحکام فشاری بالا
سابقه طولانی و اثباتشده بالینی
هزینه پایین
ضخامت لایه بسیار نازک
معایب
عدم چسبندگی شیمیایی به دندان
خاصیت اسیدی اولیه و احتمال تحریک پالپ
مقاومت کمتر در برابر رطوبت و بزاق
کاربردها
تثبیت کرون و بریج فلزی
پروتزهای ثابت در بیماران کمهزینه
مواردی با نیاز به لایه نازک سمان
۵. سمان پلیکربوکسیلات
ساخته شده از اکسید روی و اسید پلیآکریلیک، با قابلیت چسبندگی شیمیایی.
مزایا
زیستسازگاری بالا
تحریک کمتر پالپ نسبت به زینک فسفات
چسبندگی شیمیایی به دندان و فلز
زمان کار مناسب
معایب
استحکام کمتر از رزینیها
حساسیت به رطوبت در مراحل اولیه
ضخامت نسبتاً زیاد لایه سمان
کاربردها
تثبیت پروتزهای ثابت فلزی یا PFM
جایگزین مناسب برای زینک فسفات در بیماران با پالپ حساس
طرز استفاده سمان دندانپزشکی
استفاده صحیح از سمان دندانپزشکی یکی از مهمترین عوامل در موفقیت درمانهای پروتزی و ترمیمی است.
این فرآیند نیازمند دقت، رعایت اصول علمی، و توجه به جزئیات است تا هم دوام ترمیم افزایش یابد و هم سلامت بافتهای دهانی حفظ شود.
مراحل اصلی بهطور خلاصه شامل موارد زیر است:
1. آمادهسازی دندان
پیش از هر چیز، سطح دندان باید کاملاً تمیز و عاری از پلاک، بزاق و خون باشد.
در صورت نیاز، از رابردم یا ایزولاسیون موضعی استفاده میشود تا محیطی خشک و کنترلشده ایجاد گردد.
2. آمادهسازی پروتز یا ترمیم
سطح داخلی روکش یا اینله/آنله باید مطابق دستورالعمل سازنده آماده شود.
برای برخی مواد مانند سرامیکها، اچینگ اسیدی یا استفاده از پرایمر مخصوص توصیه میشود.
3. انتخاب مقدار مناسب سمان
استفاده از حجم کافی سمان ضروری است، اما باید توجه داشت که مصرف بیشازحد باعث افزایش ضخامت لایه و اختلال در قرارگیری صحیح پروتز میشود.
4. قرار دادن پروتز
پروتز با فشار یکنواخت و ثابت روی دندان قرار داده میشود تا سمان بهطور کامل در سطح پخش شود.
در این مرحله دندانپزشک باید مطمئن شود که پروتز در موقعیت صحیح خود نشسته است.
5. برداشت اضافات سمان
پس از شروع سخت شدن سمان، بخشهای اضافی با ابزارهای مناسب (اکسپلورر، اسکالر یا نخ دندان در نواحی بیندندانی) برداشته میشود تا از تحریک لثه و تجمع پلاک جلوگیری گردد.
6. کنترل نهایی و تنظیم اکلوژن
پس از سخت شدن کامل، اکلوژن بررسی شده و در صورت لزوم اصلاحات انجام میگیرد.
این کار مانع از ایجاد فشارهای غیرطبیعی روی ترمیم و دندان میشود.
7. آموزش به بیمار
در پایان، بیمار باید در مورد مراقبتهای بعدی، از جمله رعایت بهداشت دهان، پرهیز از خوردن غذاهای سفت در ساعات ابتدایی و نحوه تمیز کردن نواحی ترمیمشده، راهنمایی شود
فناوریهای نوین در سمانهای دندانپزشکی
پیشرفت علم مواد باعث شده که سمانهای جدید علاوه بر استحکام، ویژگیهای هوشمندانهای داشته باشند:
سمانهای خودچسبنده (Self-adhesive): این نوع سمانها بدون نیاز به مراحل پیچیده اچینگ و باندینگ، اتصال مناسبی ایجاد میکنند و زمان کار را کاهش میدهند.
سمانهای نانو_هیبریدی: با بهرهگیری از ذرات نانو، استحکام، زیبایی و مقاومت در برابر انحلال را افزایش دادهاند.
سمانهای زیستفعال (Bioactive): این مواد با آزادسازی یونهایی مثل کلسیم و فسفات، به بازسازی معدنی مینای اطراف کمک میکنند.
نکات عملی برای افزایش موفقیت سمانگذاری
کنترل رطوبت: یکی از عوامل شکست سمانگذاری، حضور بزاق یا خون در محل است. استفاده از رابردم یا رول پنبهای میتواند این مشکل را کاهش دهد.
انتخاب ضخامت لایه مناسب: لایه بیشازحد ضخیم، میتواند باعث ایجاد فاصله و عدم تطابق پروتز شود.
توجه به زمان گیرش: سمانهایی مانند رزینیها، نیاز به دقت در زمان نوردهی یا ترکیب دارند تا استحکام کامل حاصل شود.
پاکسازی دقیق اضافات: باقیماندن سمان اضافه در حاشیه لثه میتواند منجر به التهاب و پریودنتیت شود.
برخی از محصولات موجود در سبد خرید شما تنها در استان آذربایجان شرقی قابل خرید و ثبت سفارش می باشند. لذا خواهشمندیم از طریق دکمه های زیر سبد خرید خود را اصلاح نمایید و یا آدرس خود را تغییر دهید...
